Dobrzyca (powiat pleszewski)

Menu

Reklama

Właściciele

Po raz zaczynający się nazwa Dobrzyca pojawiła się w dokumencie spośród 1327 roku, wydanym przez sędziego kaliskiego Jakuba; wystąpił tam świadek – Nicolao de Dobrycia (Mikołaj Dobrzycki) herbu Leszczyc. osada rozwijała się dzięki traktowi handlowemu biegnącemu spośród Koźmina aż do Kalisza. Lokacja miasta (na nie całkiem magdeburskim) nastąpiła przypadkiem przed rokiem 1440, spośród tego roku gdyż pochodził reportaż umacniający prawa dobrzyckich mieszczan, wydany przez ówczesnego dziedzica, Tumlina spośród Dobrzycy. spośród Dobrzycy pisali w XV w. Przybysław, Jan Grzymek, jego prototyp Chwałka, odtąd Maciej i Tomisław, aż w końcu przytoczony Tumlin, występujący w źródłach w latach 1435-1453. Tumlin był osobą zaufaną ówczesnego wojewody poznańskiego Łukasza Górki. W latach 1447-1448 i 1451-1452 był burgrabią kaliskim, zaś odtąd reprezentował wojewodę w jego różnych funkcjach.

Z roku 1491 pochodzi wzmianka o kolejnym Dobrzyckim: Grzymale spośród Dobrzycy, sędzi kaliskim. Dobrzyca stanowiła wówczas potężny punkt dóbr, na które składały się gród Dobrzyca, dwa folwarki oraz osada Strzyżew. wybitnie szybko nastąpił jednak podział majętności. W 1510 roku dobra podzielone zostały pomiędzy Grzymisława zaś jego bratanków Jana i Mikołaja. Ożeniony w 1513 r. spośród Katarzyną Świańczyńską Jan, przejmuje całe przypadłe mu po ojcu części dobrzyckiego majątku, rezygnując na rzecz brata spośród części wsi Lgoty, spośród którą przez nieco następnych stuleci związana będzie zapoczątkowana przez Mikołaja linii rodu Dobrzyckich. Jan Dobrzycki odziedziczonym majątkiem zawiadywał przez około 20 lat i zmarł przypadkiem około 1532 r. Kolejnym właścicielem został potomek męski Jana urodzony spośród drugiego związku spośród Dorotą Zdunowską – Wojciech.

Stan ów trwał co bynajmniej aż do 1550 roku. W 1579 r. połowę dóbr przejął Dobrogost Cielecki herbu Zaręba. Taki podział utrzymał się przez następne lata.

Kolejny zapis pochodzi wówczas spośród roku 1632 r. zgodnie spośród niego cześć dóbr znajdowała się w rękach Adama Franciszka Dobrzyckiego, jaki zmarł ok. 1612 r. Po jego śmierci majątek przeszedł w ręce jego syna Jana, jaki zmarł w 1631 r. Kolejnymi właścicielami dóbr dobrzyckich byli Adam Franciszek (zm. ok. 1660 r.) i jego synowie: Chryzostom (zm. w 1667 r.) oraz Jan (zm. w 1690 r.) Druga środek znajdowała się w rękach Gabriela Bojanowskiego herbu Junosza. Jego potomek męski Władysław dokonał wielu dziwnych operacji finansowych, sprzedając swój majątek w 1632 r. Chryzostomowi Mycielskiemu herbu Dołęga. trzy lata później, w 1635 r. dobra przejmuje Stanisław Przyjemski herbu Rawicz, marszałek nadworny decydujący i starosta zbiorowy wielkopolski (zm. w 1642 r.) wydział dóbr spośród kolei przejął w 1638 r. Jan Szołdrski herby Łodzia. około 1650 r. właścicielem Dobrzycy został Stanisław Jaskólski, starosta krzemiński, zaś po zanim jego potomek męski i wnukowie.

Dopiero w 1697 r. zestaw dóbr ponownie znalazła się w rękach Michała Dobrzyckiego. niemniej znajomość ta, nie jest w pełni wiarygodna, gdyż około 1662 r. wydział miasta i wsi Dobrzyca co do jednego spośród Klonowem posiadali Piotr i Jan Żychlińscy herbu Szeliga oraz wdowa po Janie, Anna spośród Powodowa Podolska, która dysponowała drewnianym dworem o dwóch izbach. Pozostała wydział Dobrzycy należała aż do Barbary Walewskiej, żony Piotra, starosty sieradzkiego.

Ostatecznie w 1717 r. wdowa po Michale, Anna spośród Radzewskich Dobrzycka (wraz spośród synami Antonim, Franciszkiem, Ignacym i Józefem) sprzedała Dobrzycę Aleksandrowi Gorzeńskiemu herbu Nałęcz, miecznikowi kaliskiemu, później podczaszemu kaliskiemu zaś kwotę 106 500 grzywien polskich. Aleksander po śmierci żony, Anny Koźmińskiej w 1726 r. został duchownym. w pierwszej chwili był proboszczem dobrzyckim, później archidiakonem i oficjałem kaliskim, w końcu wikariuszem generalnym archidiecezji gnieźnieńskiej.

21 marca 1739 r. Aleksander sprzedał Dobrzycę co do jednego spośród Klonowem, Izbicznem i Korytami synowi Antoniemu Gorzeńskiemu (1710-1773). ów był w ślad za łowczym, stolnikiem i chorążym kaliskim, konsyliarzem generalnym konfederacji barskiej. W 1770 r. dobra dobrzyckie obciążone zostały przez wojska rosyjskie wysoką kontrybucją.

Na rok przed śmiercią, 20 czerwca 1772 r. Antoni odsprzedał dobra dobrzyckie swemu synowi Augustynowi za 280 000 złotych polskich. Augustyn szybko wspiął się po szczeblach kariery, był w ślad za stolnikiem, chorążym, podkomorzym poznańskim, zaś od czasu 1788 r. generalnym adiutantem przy królu Stanisławie Auguście. W roku 1774 uzyskał pruski tytuł hrabiowski, zaś w okresie księstwa Warszawskiego był senatorem i wojewodą poznańskim. Był też posłem na sejm Wielki, współtwórcą Konstytucji 3 maja. aż do swoich dóbr, na które wówczas składały się Dobrzyca – gród oraz trzy wsie: Klonów, Izbiczno i Strzyżew powrócił w 1795 r. i rozpoczął przebudowę odziedziczonej rezydencji. rzecz to powierzył znanemu warszawskiemu architektowi Stanisławowi Zawadzkiemu. biorąc poniżej uwagę stosunki Gorzeńskiego spośród masonerią symbolika architektoniczna pałacu nawiązywała aż do tradycji wolnomularskich. Augustyn, dwukrotnie żonaty, po raz zaczynający się spośród Aleksandrą Skórzewską spośród Łabiszyna (zm. w 1802 r.), zaś od czasu 1813 r. spośród nieznaną bliżej Błońską, umarł bezpotomnie w 1816 r. i zapisał Dobrzycę synowi swej siostry Korduli Turno spośród Gorzeńskich herbu Nałęcz, matce generała Kazimierza Turno, herbu trzy Kotwice (ożenionego spośród Heleną spośród Rogalińskich), po którego śmierci w 1817 r. dobra przejął jego małoletni syn, Jan Napoleon Turno.

Źle kierowany i zapożyczony majątek w 1835 r. został zlicytowany. dobra dobrzyckie w 1838 r. przejął baron Friedrich Heinrich Ernest von Kottwitz na rzecz swojej córki Fryderyki. W 1841 r. przekazał Dobrzycę córce i jej mężowi. odtąd w latach 1866-1980 Dobrzycą zarządzał Arthur Bandellow (syn Fryderyki i Loisa, syn syna barona Kottwitz'a), jaki w całości zrujnował gospodarkę, zaniedbując nie ostatkiem sił pałac, niemniej jednak i folwarki.

W 1890 r. zaniedbane dobra nabył na rzecz swego syna Józefa, hrabia Zygmunt Czarnecki herbu Prus (1823-1908), właściciel Ruska, Gogolewa. Siekowa i Przybysławia, wybitny bibliofil, erudyta, właściciel ogromnego i znaczącego w tym czasie księgozbioru liczącego około 7000 woluminów (sprzedanego skądinąd aż do lwowskiej biblioteki Baworowskich, gdzie zachował się aż do dzisiaj) oraz pracownik naukowy dziejów masonerii. Hrabia Józef Czarnecki (1857-1922), ożeniony był ze Stanisławą spośród Lipskich, herbu Grabie, wnuczką generała Kazimierza Turno.

Nowy właściciel dbał o majątek. w charakterze członek wydziału powiatowego przeprowadził przez Dobrzycę budowę Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej relacji Krotoszyn – Pleszew. zaczynający się krok (na odcinku Krotoszyn – Dobrzyca) otwarto 15 maja 1900; inny (na odcinku Dobrzyca – Pleszew) – 10 lipca 1900 r. Czarnecki był też założycielem (wraz spośród ks. Stanisławem Nizińskim) Kółka Rolniczego, któremu sam przez rząd lat przewodniczył oraz w 1898 Banku Ludowego, gdzie objął prezesurę Rady Nadzorczej. W 1898 r. hr. Czarnecki co do jednego ze wspomnianym na początku ks. Stanisławem Nizińskim oraz gospodarzem Andrzejem Morkowskim zainicjowali zryw Banku Spółdzielczego, jaki rozpoczął swoją aktywność na terenie 10 kwietnia 1898 roku.

Józef Czarnecki zmarł 18 października 1922 r. (pochowany został na dobrzyckim cmentarzu parafialnym i tutaj spoczywa aż do dnia dzisiejszego), zaś majątek dobrzycki przejął jego syn, Stefan. Dobrzyca pozostała w rękach Czarneckich aż do końca. W czasie, podczas gdy władanie sprawował hr. Stefan Czarnecki, pałac gościł marszałka Edwarda Rydza – Śmigłego.
majątek był w rękach rodziny Czarneckich aż do czasu wybuchu II wojny światowej. We wrześniu Stefan Czarnecki wstąpił aż do wojska. W pałacu pozostała komtesa Czarnecka spośród córkami Wandą i Stanisławą, która co do jednego spośród internowanym ziemiaństwem została wywieziona aż do Koźmina. na początku wtedy dobra dobrzyckie dawny niezwykle mocno zadłużone, również jak niemało innych majątków, na które prezes rady ministrów Władysław Grabski nałożył – jak się okazało – zbyt wielkie zobowiązania finansowe.